Kto może ogłosić upadłość konsumencką? Warunki i przeszkody (2026)
Upadłość konsumencką może ogłosić osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej i trwale nie jest w stanie spłacać długów. Kwota długu ani liczba wierzycieli nie mają znaczenia. Poniżej warunki, przeszkody i długi, których upadłość nie umorzy.
Krótka odpowiedź
Upadłość konsumencką może ogłosić osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej (wpis w CEIDG jest wykreślony) i jest niewypłacalna, czyli trwale nie spłaca wymagalnych długów. Za niewypłacalną uznaje się co do zasady osobę, która zalega ze spłatą dłużej niż 3 miesiące. Nie ma minimalnej kwoty długu, a wystarczy jeden wierzyciel. Przeszkodą bywa wcześniejsza upadłość w ostatnich 10 latach albo nieprawdziwe dane we wniosku.
Od nowelizacji z 2020 roku upadłość konsumencka jest dostępna dla znacznie szerszej grupy osób niż wcześniej. Sąd nie ocenia już, czy długi powstały z Twojej winy, żeby w ogóle ogłosić upadłość. Ma to wpływ tylko na długość planu spłaty. Poniżej wyjaśniamy, kto może skorzystać z upadłości, kto nie może i o czym pamiętać przed złożeniem wniosku.
Warunki ogłoszenia upadłości konsumenckiej w skrócie
| Warunek | Co to oznacza w praktyce |
|---|---|
| Jesteś osobą fizyczną bez działalności gospodarczej | wpis w CEIDG jest wykreślony; samo zawieszenie działalności nie wystarcza |
| Jesteś niewypłacalny lub niewypłacalna | trwale nie spłacasz wymagalnych długów; opóźnienie ponad 3 miesiące co do zasady oznacza niewypłacalność |
| Masz co najmniej jeden dług | liczba wierzycieli i kwota długu nie mają znaczenia |
| Twoje sprawy prowadzisz w Polsce | tu mieszkasz i tu jest centrum Twoich interesów; wniosek trafia do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania |
| Składasz kompletny i prawdziwy wniosek | wykaz majątku, lista wierzycieli, uzasadnienie i opłata 30 zł |
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Osoba, która nie prowadzi działalności gospodarczej
Upadłość konsumencka jest dla osób fizycznych, które nie są przedsiębiorcami. Decyduje wykreślenie wpisu z CEIDG, a nie to, czy firma faktycznie działa. Osoba z zawieszoną działalnością formalnie nadal jest przedsiębiorcą, więc najpierw musi ją zamknąć.
Upadłość konsumencką może ogłosić także były przedsiębiorca po wykreśleniu z CEIDG, również wtedy, gdy długi pochodzą z działalności, na przykład wobec ZUS czy urzędu skarbowego. Z upadłości konsumenckiej może skorzystać też osoba prowadząca gospodarstwo rolne, jeśli nie prowadzi innej działalności gospodarczej.
Osoba niewypłacalna
Niewypłacalność oznacza, że trwale nie jesteś w stanie spłacać wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Przepisy przyjmują, że tak jest, jeśli opóźnienie w spłacie przekracza 3 miesiące. Nie ma znaczenia, czy masz jeden kredyt, czy kilkanaście pożyczek, ani czy dług wynosi 20 tysięcy, czy milion złotych.
Także wtedy, gdy długi powstały z Twojej winy
Przed 2020 rokiem sąd oddalał wniosek, jeśli uznał, że dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub przez rażące niedbalstwo. Dziś takie ustalenie nie blokuje upadłości. Może jedynie wydłużyć plan spłaty: zamiast do 36 miesięcy sąd może ustalić plan od 36 do 84 miesięcy. Więcej o etapach piszemy w artykule Ile trwa upadłość konsumencka?
Sprawdź w kilka minut, czy możesz ogłosić upadłość
Test upadłościowy przeprowadzi Cię przez najważniejsze warunki: działalność gospodarczą, niewypłacalność, wcześniejsze postępowania. Na końcu dostaniesz raport z możliwymi rozwiązaniami.
Zrób bezpłatny testZadzwoń: 459 567 979Kto nie może ogłosić upadłości konsumenckiej?
Sąd co do zasady oddali wniosek albo nie ogłosi upadłości konsumenckiej, jeśli:
- prowadzisz działalność gospodarczą, także zawieszoną. Wtedy w grę wchodzi upadłość przedsiębiorcy albo restrukturyzacja,
- w ciągu ostatnich 10 lat toczyło się wobec Ciebie postępowanie upadłościowe, w którym umorzono długi,
- w ciągu ostatnich 10 lat sąd uchylił ustalony dla Ciebie plan spłaty, bo nie był wykonywany,
- wniosek zawiera nieprawdziwe albo niepełne dane, na przykład zatajony majątek albo pominiętych wierzycieli.
Te przeszkody nie są bezwzględne. Mimo nich sąd może ogłosić upadłość, jeśli przemawiają za tym względy słuszności lub względy humanitarne, na przykład ciężka choroba. Każdą taką sytuację trzeba ocenić indywidualnie, zanim złożysz wniosek.
Jakich długów upadłość konsumencka nie umorzy?
Upadłość obejmuje długi powstałe przed jej ogłoszeniem, ale niektórych zobowiązań sąd nie umarza nawet po wykonaniu planu spłaty. Należą do nich:
- alimenty,
- renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
- grzywny, nawiązki, obowiązek naprawienia szkody i zadośćuczynienie orzeczone przez sąd w sprawie karnej lub wykroczeniowej,
- długi, które umyślnie pominięto we wniosku, jeśli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.
Dlatego tak ważne jest, żeby we wniosku wskazać wszystkich wierzycieli, także tych, z którymi masz dobre relacje, na przykład rodzinę czy znajomych.
Jak ogłosić upadłość konsumencką? Kroki
- Zbierz dokumenty dotyczące długów, dochodów, majątku i przyczyn zadłużenia. Listę znajdziesz w artykule Jakie dokumenty są potrzebne do upadłości?
- Przygotuj wniosek z wykazem majątku, listą wierzycieli i uzasadnieniem, czyli opisem, jak doszło do zadłużenia. Pomoże w tym poradnik Jak wypełnić wniosek o upadłość.
- Złóż wniosek do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania (wydział gospodarczy dla spraw upadłościowych), najczęściej przez Krajowy Rejestr Zadłużonych. Opłatę 30 zł wnieś osobno i dołącz potwierdzenie wpłaty do wniosku jako załącznik.
- Poczekaj na decyzję sądu: w praktyce zwykle od 1 do 4 miesięcy.
Najczęstsze pytania
Czy można ogłosić upadłość konsumencką, mając tylko jednego wierzyciela?
Tak. Liczba wierzycieli nie ma znaczenia. Jeśli trwale nie jesteś w stanie spłacać nawet jednego długu, na przykład kredytu w banku, możesz złożyć wniosek.
Czy jest minimalna kwota długu do upadłości konsumenckiej?
Nie. Przepisy nie wymagają minimalnej kwoty zadłużenia. Liczy się to, czy jesteś niewypłacalny, a nie ile wynosi dług.
Czy osoba z zawieszoną działalnością gospodarczą może ogłosić upadłość konsumencką?
Nie. Zawieszenie działalności nie wystarcza. Najpierw trzeba wykreślić wpis z CEIDG. Po wykreśleniu były przedsiębiorca może ogłosić upadłość konsumencką, także z długami po działalności.
Czy mogę ogłosić upadłość, jeśli długi powstały z mojej winy?
Tak. Od 2020 roku wina nie zamyka drogi do upadłości. Jeśli sąd uzna, że niewypłacalność powstała umyślnie lub przez rażące niedbalstwo, plan spłaty może trwać od 36 do 84 miesięcy zamiast do 36.
Czy osoba bez dochodu i bez majątku może ogłosić upadłość?
Tak. Brak dochodu i majątku nie przeszkadza. Koszty postępowania tymczasowo pokrywa wtedy Skarb Państwa (sąd może uwzględnić je w planie spłaty), a sąd może umorzyć długi bez ustalania planu spłaty, jeśli trwale nie jesteś w stanie niczego spłacać.
Co, jeśli upadłość była już ogłaszana wcześniej?
Jeśli w ciągu ostatnich 10 lat toczyła się upadłość, w której umorzono długi, albo uchylono ustalony plan spłaty, sąd co do zasady oddali wniosek. Wyjątkiem mogą być względy słuszności lub względy humanitarne. Taką sytuację warto omówić indywidualnie.
Powiązane artykuły w poradniku
- Ile kosztuje upadłość konsumencka?
- Ile trwa upadłość konsumencka?
- Czy upadłość zatrzymuje komornika?
- Do którego sądu złożyć wniosek?
Bezpłatna konsultacja — sprawdź swoje opcje
Porozmawiaj z nami o swojej sytuacji. Ocenimy Twoje możliwości, odpowiemy na pytania i pokażemy jak wygląda proces krok po kroku. Bez zobowiązań.
Pon–Pt 9:00–17:00 · Oddzwaniamy w ciągu 20 minut w godzinach pracy